O-Symetric

Na het enorme succes van de Sky ploeg vorig jaar en in het bijzonder van Wiggins en Froome in de Tour de France is het Franse O-Symetric in een stroomversnelling terecht gekomen. Waar de mensen al raar opkeken bij het zien van het Rotor blad daar werd je min of meer voor gek verklaard als je met het bijna ‘rechthoekige’ blad van O-Symetric reed.

Dat prikkelt de nieuwsgierigheid en na mijn testen met het Rotor blad ben ik aan de gang gegaan met het O-Symetric blad.  O-Symetric noemt het blad zelf niet ovaal, maar geeft de vorm van het blad de naam TwinCam. Volgens O-Symetric zorgt deze specifieke vorm ervoor dat je op het moment met de grootste weerstand -met de cranks verticaal- je minder weerstand hebt en op het moment dat je de meeste kracht kunt zetten virtueel een groter blad rijdt. De verhouding bij een 52 blad is volgens O-Symteric dan ook als volgt: 58 tanden wanneer je veel kracht kunt zetten en 47 op het ‘dode’ moment.

Los van de vorm van het blad is het grootste verschil met Rotor dat het blad maar op één manier gemonteerd kan worden. Dat geeft stof tot nadenken omdat het mij logisch in de oren klinkt en mijn inziens ook verklaarbaar is dat je bij een veranderde zitpositie ten opzichte van het bottom bracket je ook een aanpassing van de ovalisatie van het blad wilt hebben. Niet voor niets doet Rotor zoveel moeite om de verschillende OCP instellingen mogelijk te maken en de ervaring leert ook dat dit werkt.

Een reden voor het ontbreken van deze mogelijkheid bij O-Symetric kan liggen in het feit dat het bedrijf of de uitvinder Jean Louis Talo van origine geen of minder binding heeft met de triathlonsport. Een andere reden kan zijn dat het er - nog - niet is omdat het design van O-Symetric al uit 1993 stamt en toen waren de steilere zitbuishoeken in triathlonframes eigenlijk net pas serieus in opkomst. Net na het doodbloeden van het Shimano Biopace blad was het denk ik al moeilijk genoeg om voldoende vertrouwen te winnen voor weer zo’n kwibus met een niet rond blad.

Dat neemt niet weg dat nu bijna 20 jaar later de moderne triathlonfiets wel gebouwd wordt met een steilere zitbuishoek en dus de blijft de vraag gerechtvaardigd of de enige montage mogelijkheid wel geschikt is voor deze positie. Overigens gebruiken Wiggins en Froome het blad ook op hun TimeTrial fietsen, maar deze TT positie en de racefiets positie liggen ook dichter bij elkaar dan de race- en triathlonpositie. De UCI regel die aangeeft dat het zadel op een TT fiets minimaal 5 cm achter het hart van het bracket moet liggen kan de reden zijn dat O-Symetric nog geen OCP variant heeft gemaakt op hun blad. Door deze regel is het verschil van de zadelpositie op de TT fiets en een racefiets veel minder extreem ten opzichte van het bottom bracket dan bij een triathlonfiets. In het laatste geval kan het zadel met de punt zelfs tot voorbij het bottom bracket komen.

Uiteindelijk blijft er niets anders over dan het te testen. Ik heb een voor mezelf een non-wetenschappelijk protocol bedacht. Ik wil ook zeker niet beweren dat het als wetenschappelijk is te beschouwen, maar als de winst zo groot is als O-Symetric aangeeft dan moeten er verschillen te zien zijn tussen een rond blad en het O-Symetric blad.

Om te kunnen testen moet je eerst de zaak monteren en op voorhand wordt je niet heel erg vrolijk van alle internetberichten dus bereid ik me op het ergste voor. Ik ga binnen- en buitenblad (52/42) monteren op mijn Trek Madone. Gelukkig kan ik die precies zo monteren dat ik de extra voorderailleur verlenger niet nodig heb. Op de hoogste stand die haalbaar is op de originele houder van de fiets kan ik de derailleur zo afstellen dat het precies goed gaat. Dat gaat eigenlijk best makkelijk en snel. Schakelen blijkt geen probleem en van de problemen zoals aflopende kettingen heb ik verder geen last. Overigens gebruik ik Shimano en de problemen lijken meer bij de 2011/2012 Sram Red derailleur te zijn omdat die aan de binnenzijde een verdikking heeft waardoor je de 2 zwaarste versnellingen achter niet kunt gebruiken. De nieuwe 2013 Sram Red heeft dit probleem weer niet, maar dat terzijde. Wanneer ik klaar ben vind ik wel dat ik mijn mooie Dura Ace crankset heb verkracht met deze bladen, maar ja, wie mooi wil zijn moet pijn lijden.

O.symmetric rings appear on all Wiggins's bikes.

Mijn ‘test’ bestaat uit het oprijden van de virtuele Alpe d’Huez met de indoortrainer. Via die ‘leuke’ virtuele trainingen is het indoortrainen nog enigzins te hachelen, maar een hobby wordt het zeker niet van mij.

Anyway, met een rond blad heb ik dat een aantal malen gedaan en ik eindig steeds in een tijd die rondom de 50 a 51 minuten schommelt. De eerste keer met de O-Symetric gemonteerd rijd ik hetzelfde bergje weer op en ben ik bijna 3 minuten sneller?! Placebo effect? Harder kunnen omdat dat ook je verwachting is? Niettemin was de HRM ongeveer hetzelfde. Een week later hetzelfde liedje. Weer die berg op, ik kan het filmpje inmiddels dromen en elke keer dezelfde auto inhalen wordt ook vervelend, dus ik merk dat de motivatie wat afneemt. Echter nu weer ruim 2 minuten sneller dan met het ronde blad.

Gelukkig breekt er een week aan waarin het toevallig op de zondag fietsbaar weer is en kan ik de weg op. Wat opvalt is dat ik zonder al teveel training toch een tandje zwaarder kan schakelen dan normaal op deze cassette met een rond blad. Wel is veel duidelijker voelbaar dat het blad niet rond is. Het lijkt alsof je door het ‘dode’ moment heen ‘geschoten’ wordt. Het gevoel is veel extremer dan bij de Rotor Q-Ring, maar went na verloop van tijd en na een uurtje voel ik er niets meer van. Heel erg opvallend is dat je bij het ‘klimmen’ erg veel profijt hebt. Niet dat ik nu direct een berg beklommen heb, maar op wat kleine klimmetjes in de regio ging het wel heel erg makkelijk. Het verschil tussen indoor en outdoor rijden is wel groot, maar dat kan ook mijn beleving zijn. Het gevoel van door het ‘dode’ moment heen schieten vond ik buiten in mijn gevoel meer aanwezig dan binnen.

Maar Koning  Winter was nog niet uitgespeeld in Nederland en we worden weer getrakteerd op een nieuwe lading sneeuw. Ik besluit om de Alpe nog eens te beklimmen met het ronde blad hetgeen de laatste restjes van mijn motivatie eist en ik kom uit op de slechtste tijd van alle Alpe ritjes. 54 Minuten, maar ik heb het op het laatste stuk laten lopen. Maar in alle eerlijkheid kwam dat misschien ook wel omdat ik voor mijn gevoel in een ‘vierkantje’ aan het fietsen was. Ik besluit om een week later nog één keer de hersencellen te tarten en nog een keer de Alpe op te rijden, maar dan weer met de OS gemonteerd. En ja, wederom sneller dan de week ervoor. Nu in een tijd van 50 minuten en wat seconden, maar ook hier moet de eerlijkheid zeggen dat ik het op het laatste stuk een beetje heb laten lopen. Virtuele training is niets voor mij. Toch voelde het rijden minder zwaar dan de week ervoor en trapte ik ook ‘ronder’ dan met het ronde blad.

Het is natuurlijk allemaal totaal niet wetenschappelijk, maar ik heb toch het gevoel dat ik met de OS makkelijker harder rijd. Wat ik wel minder vind is het frissere gevoel van de benen waarmee je van de fiets komt. In mijn beleving is dat met de Rotor groter, maar ik moet hier een voorbehoud maken omdat ik ten tijde van het fietsen met de Rotor ook al meer kilometers in de benen had zitten.

Blijft voor nu in ieder geval nog over dat het OS blad toch wel wat kleine kritiek punten heeft. Op sommige fietsen moet een verlengstuk voor de montage van voorderailleur worden geplaatst. En bij gebruik van Sram zou ik zeker een chaincatcher monteren hoewel dat bij Shimano ook geen overbodige luxe is want het voorkomt beschadiging van je frame als je wel een keer mis schakelt.

Verder zijn de bladen wel een beetje dun en flexibel. Heb je daar nou direct echt last van, nee, dat niet. Ze maken ook wat meer lawaai met de ketting, maar lang niet zo erg als door sommigen op internet wort geschreven. Schakelt het soepel? Nee, ook niet echt, maar ook niet echt slecht. Je mist wel een beetje het gevoel wat je met de speciale vorm gegeven tanden hebt zoals op de bladen van Shimano en Sram, maar onoverkomenlijk is het allemaal niet. Ik heb zelf geen enkele keer een aflopende kettig gehad of mis geschakeld. Toch zou het een verbetering zijn als het blad 1 of 2 mm dikker en dus stijver zou worden. Ik ben benieuwd hoe het gaat werken wanneer je met Di2 schakelt. Daar zit er toch behoorlijk wat kracht achter de voorderailleur. Dat is een klusje voor de komende weken, want dan ga ik verder met het testen van de OS bladen op mijn triathlonfiets. Ik ben heel benieuwd of ik op mijn Trek Speed Concept er ook een goed gevoel bij heb. De veel steilere zitbuishoek en het ontbreken van een soort OCP instelling zouden wel eens vervelend kunnen zijn omdat je in een andere hoek boven het bracket zit en het punt van kracht zetten daardoor op een ander deel van de pedaalomwenteling gebeurd.

Op de racefiets blijft het echter zonder meer zitten, want ik ben overtuigd van de werking. Of het nu die 10% is die OS opgeeft als prestatieverbetering dat laat ik in het midden. Ook de Nederlandse atltete Mirjam Weerd heeft onlangs de bladen getest en er 2 weken mee gereden op een trainingsstage op Lanzarote. Ook zij is overtuigd dat het haar meer snelheid oplevert, maar ook daar zijn de bladen gemonteerd op de racefiets en nog niet op de triathlonfiets. Net zoals ik gaat zij daar binnenkort ook de bladen op monteren en zal ze verslag doen van haar ervaringen. Ik ben heel erg benieuwd naar haar reactie.

 

Sorry, het is niet mogelijk om te reageren.

9 reacties

  1. Jeroen - 18 maart 2013:

    @ Maarten:
    Je kunt het natuurlijk ook gewoon omdraaien. Welk wetenschappelijk onderzoek toont nu aan dat een rond blad beter is?
    Het is er ooit opgezet, maar er is toch nog nooit aangetoond dat het daadwerkelijk beter is dan een ovaal blad. En wanneer je kijkt naar hoe het blad wordt aangedreven, de beweging van het been met alle fysieke hoeken die het in een pedaalomwenteling moet overwinnen, is een ovaal blad een stuk waarschijnlijker dan een rond blad.
    Welke ovalisatie dan precies de juiste is is dan wel weer interessant.

  2. Maarten van Kooij - 18 maart 2013:

    Al die N=1 onderzoeken zijn natuurlijk leuk en ik ben altijd benieuwd naar wat Mirjam Weerd ergens van vindt, maar liever zie ik wat wetenschappelijke onderbouwing bij zoiets. De link van Gilbert is erg relevant. Enkele reviews staan daar beschikbaar.

    “The results of the study undeniable suggest that an optimization of the dynamic
    component of the joint loading in cycling, by the design of an appropriate noncircular
    chainring, provides objectively demonstrable advantages to the noncircular
    chainring compared to the conventional circular one. “Objectively
    demonstrable” means: correctly computable according to the physical laws of
    the kinematics and dynamics (kinetics).”

  3. Maarten van Kooij - 15 maart 2013:

    @Bas, monteer dan ook eens eindelijk een normaal zadel :)

  4. Herbert - 14 maart 2013:

    Wiggins, the new Lance, matter of time…

  5. Gilbert Storme - 14 maart 2013:

    Heb Jean Louis Talo al een paar keer geadviseerd wat productontwikkeling te doen: dikkere plaat (blijkbaar nu toch 3 mm?), meerdere montagemogelijkheden van de kruk (kruk orientatie tov de grote as van de ovaal), kettinglifters en doorgangen voor vlot schakelen. Maar blijkbaar heeft hij daar (nog) geen oren naar.
    Lees ook http://www.noncircularchainring.be

  6. Bas - 14 maart 2013:

    Ik ga daar niet mee rijden want Maarten van Kooij zal het wel lelijk vinden.

  7. TriMates - 13 maart 2013:

    TriMates Triathlonteam rijdt komend seizoen met Osymetric. We zijn nu uitgebreid aan het testen. Lees onze eerste review hier: http://trimates.nl/nieuws/12/review-osymetric-tandwielen

  8. Michel Meerts - 13 maart 2013:

    Mijn evaring met de O-Symetric is het zelfde. Ik fiets per jaar gemiddeld 100 ritjes van gemiddeld 25 km op de virtuele (Tacx) hometrainer. De beste prestatie van 11 veel gereden virtuele routes en met name die waar heuvels in voorkomen heb ik verbeterd sinds ik de O-Symetric heb gemonteerd. De verhouding tussen hartslag en gereden wattage is met 6,5% toegenomen. Met ronde tandwielen lever ik bij een bepaalde route bij een hartslag van 145 (omslagpunt) een wattage van 225 Watt (Wattage / hartslag = 1,55)en met de O-Symetric 240 Watt (W/S = 1,65).

  9. ROSIIR - 13 maart 2013:

    Update: De huidige serie bladen is dikker. Totale bladdikte nu 3mm ipv voorheen 2mm.